Afdrukken

Materiaal en werkwijze

Materiaal en werkwijze

Materiaal en werkwijze


Wat heb je nodig en hoe werkt het?

 

Als je zelf thuis aan de slag wil gaan met encaustic art, heb je een aantal basis materialen nodig die ik hieronder uitleg.
Uiteraard zijn er nog veel meer materialen beschikbaar, op de bestelpagina vind je het complete assortiment op het gebied van encaustic art. Hoe meer materialen je hebt hoe uitgebreider je kunt werken en hoe meer je kunt bereiken, maar met de volgende basis materialen kom je al een heel eind!


Wat heb je nodig?

We verkopen in onze webshop ook een kant-en-klare starterset waar alles in zit om aan de slag te gaan!

 

 

 

Instructievideo 1: De basis (eenvoudige abstracte bijenwastekening)
 

App


In deze eerste video laat ik, zonder al te veel technische uitleg, zien hoe je als beginner met alleen het schilderijzertje, 3 kleuren wasblokjes en een gecoat karton (A6 formaat) een eenvoudige bijenwastekening kunt maken.
Om deze video in YouTube te bekijken, klik op deze link: https://www.youtube.com/watch?v=bWb6ejtUBLE
 

 


 

 

Materiaal klaarleggen:


Allereerst leg je alles klaar. Als onderleggers gebruik je werk/knoeipapier. Heb je dit niet dan kun je ook schetspapier of printpapier gebruiken. Het gaat erom dat je af en toe een schone ondergrond hebt zodat de bijenwas van de vorige kaart niet op je nieuwe kaart komt. Als je af en toe een schone ondergrond hebt dan blijven de kleuren mooi, zonder dat de "oude" kleuren erdoorheen gaan vlekken.
Mocht je tafel iets te hard zijn, dan kun je ook onder je werkpapier voor de zekerheid nog iets van een stuk karton (geen hardboard, dit is te hard) of iets dergelijks leggen. Hierdoor is de ondergrond iets zachter. Als de ondergrond te hard is, is het lastiger om mooie effecten in je tekening te krijgen, je ziet dan teveel de complete afdrukken van je schilderijzer op het papier. Wanneer je een kartonnen ondergrond hebt geeft het iets meer mee waardoor het makkelijker schilderen is.

 


De bijenwas aanbrengen:


Je schilderijzertje staat op ongeveer 62 graden (dit is stand "low" op het encaustic schilderijzer) om de bijenwas goed te laten smelten. Vervolgens smeer je een blokje bijenwas op je ijzertje. Smeer niet de hele zool in, een gedeelte van de voorste helft is voldoende.
Smeer de was niet helemaal tot aan of over de rand. Als je dit doet gaat de was in de gleuf in de zijkant zitten. Dit kun je voorkomen door de was niet helemaal tot het randje te smeren. Als je met je ijzertje over het papier gaat komt het toch overal. Hierdoor blijft de gleuf van de zool mooi schoon. Als je te veel was op de zool smeert heb je kans dat alles eraf druipt, en het is zonde van je wasblokjes. Maar smeer er ook niet te weinig op, als er te weinig was op de kaart zit is het lastig om er mooie figuren mee te maken op je werk. Probeer dus zelf een beetje uit hoeveel je erop moet doen.
Wanneer je tijdens het schilderen merkt dat de was een beetje droog wordt, smeer je gewoon weer wat nieuwe was op je zool. Het maakt niet uit hoe vaak je dit doet.


Tip: Let erop dat wanneer je de was op de zool smeert, je het ijzertje horizontaal boven de tafel houdt. Hou je de zool schuin, dan druipt alle was op je werk. Als je de zool horizontaal houdt blijft de was er gewoon op liggen.

 


De verschillende bewegingen en effecten:

 

  • strijken

    Nu zet je je schilderijzer zachtjes op het papier. Je hoeft voor deze techniek niet hard te drukken, het is geen overhemd wat je staat te strijken! Hoe zachter je over het papier "glijdt" hoe makkelijker het gaat. Wanneer je nu zachtjes over het papier gaat, zul je zien dat er vanzelf al verschillende kleureffecten ontstaan. Lichter en donkerder. Elke keer wanneer je met je warme schilderijzer over de kaart gaat waar al bijenwas zit, zul je zien dat dit verandert. Maar let op: als er een stukje is dat naar je zin is, dan moet je daar niet meer overheen gaan, anders verandert het!

  • tamponeren

    Een volgende beweging om te proberen is om de zool van het ijzertje op de kaart te zetten en hem er recht naar boven af te trekken. Dit wordt stempelen of tamponeren genoemd. Doordat je de zool met was op het papier zet en eraf haalt, trekt de was als het ware naar elkaar toe. Hierdoor ontstaan een soort "adertjes" in de was in je tekening. Dit effect wordt vaak gebruikt om bijvoorbeeld gras of begroeiing te tekenen. Hoe meer was je gebruikt, hoe dikker de adertjes worden. Hoe minder was (en hoe vaker je blijft stempelen) hoe dunner die lijntjes worden.
    Wanneer je alleen over het papier zou strijken zonder je ijzertje af en toe een beetje omhoog te laten komen, krijg je alleen grote vlakken kleur zonder licht-donker effecten erin. Het gaat erom dat je af en toe een heel klein beetje lucht tussen het papier en de zool laat komen. Het klinkt alsof je daar erg bij na moet denken, maar als je een paar minuten bezig bent voel je dat vanzelf aan.

  • zijkant en punt van de zool

    Als je deze bewegingen hebt geprobeerd, kun je ook wat meer "tekeningen" in je werk proberen te maken, met de punt/zijkant van de zool. Zet de zool van je ijzertje schuin (in een hoek van ongeveer 45 graden) op je papier. Alleen de lange zijkant van de zool raakt nu het papier. Als je vervolgens je schilderijzer naar voor en achter beweegt, schaats je als het ware over de tekening. Je beweegt de zool van je lichaam af en weer terug. Hierdoor krijg je een soort riet/planten effect. Je schraapt als het ware de was gedeeltelijk weg, waardoor je licht-donker verschil krijgt. Op deze manier kun je riet of lange bladeren van planten maken. Hoe platter de de zool zet hoe dikker de strepen worden. Als je dunnere strepen wil moet je het ijzertje rechterop zetten. Beweeg het ijzertje een beetje wiebelig om geen rechte stengels te krijgen. Op die manier ziet het er vaak wat natuurlijker uit.
    Met de punt van het ijzertje kun je ook tekenen. Of doop de punt even in een blokje en duw de punt vervolgens zachtjes op je tekening. Op die manier kun je kleine druppeltjes bijenwas op je tekening aanbrengen (knopjes van bloemetjes, bloesem, fantasie, etc.)
    Vervolgens kun je kijken wat je allemaal met het ijzertje kan. Probeer gewoon alle bewegingen een beetje uit en kijk wat elke beweging doet. Strijk over het papier, "wiebel" je ijzertje terwijl je strijkt, zigzag, tamponeer, draai ermee en ontdek wat je allemaal kan! Het is voornamelijk gewoon een kwestie van gewoon maar doen, bewegen, kijken, proberen en ONTDEKKEN!

 


Kleuren:


Dan iets over kleuren: Je kunt een kaart in 1 kleur maken, maar je kunt hem ook zo bont maken als je zelf wilt, probeer gewoon wat je zelf leuk vindt. Wanneer je een andere kleur wil gebruiken, kun je deze over de oude was aanbrengen. De kleuren vermengen zich dan, net als verf. Wil je echter dat de nieuwe kleur helder blijft (bijvoorbeeld omdat het een lichtere kleur is of je wilt gewoon de oorspronkelijke kleuren behouden) dan kun je het beste de zool even schoonmaken. Dit doe je eenvoudig door een stukje wc-papier een paar keer dubbel te vouwen en dit zachtjes over de zool van het strijkijzer te halen. Je zult zien dat de zool schoon wordt. Zit er echt veel gekleurde was op, dan kun je ook een schoonmaakblokje (wasblokje nummer 27) over de zool halen. Dit is namelijk transparante was (was zonder kleurstof) en die zorgt ervoor dat de gekleurde was makkelijk van het schilderijzertje afgaat. Vervolgens kun je op dezelfde manier zoveel kleuren op je kaart aanbrengen als je zelf wilt.


Probeer in het begin niet teveel met hele lichte kleuren zoals wit en pastelkleurtjes te werken. Dit zijn kleuren waar veel wit pigment inzit, en wit pigment heeft als eigenschap dat het dekkend (opaak) is. Als er al kleuren (dit kunnen ook donkere kleuren zijn) op de kaart zitten en je gaat er met pastelkleur overheen, zal de onderliggende kleur verdwijnen, die zie je niet door het wit/pastel heen, omdat deze kleuren dekkend zijn. Ook worden de pastelkleuren niet zo mooi glimmend als je ze aan het einde oppoetst, die mooie glans die zo kenmerkend is voor deze techniek wordt niet zo mooi als bij de donkerdere kleuren. Het is niet zo dat je heen mooie dingen kunt maken met wit of pastel, maar het is goed om dit even te weten. Veel mensen (vooral die er net mee gaan beginnen) vinden die diepe kleuren en het glimmende effect van de bijenwas zo mooi en dat effect krijg je een stuk minder met wit/pastel (dit geldt trouwens ook voor zwart)
Voor meer informatie over de werking van de verschillende kleuren en welke kleuren makkelijk of minder makkelijk werken, zie de pagina met veelgestelde vragen.

 


Opwrijven, de was gaat glanzen!


Als de kaart naar je zin is en je wil hem zo houden, dan kun je hem tot slot een "finishing touch" geven. Neem een tissue en wrijf hiermee over de kaart als deze droog is (dit duurt ongeveer 10 tot 30 seconden, afhankelijk van hoeveel was er op zit). Je kunt stevig wrijven, de was is droog en beschadigt niet. Als je dit doet zie je dat de kaart als het ware begint te "leven"! De kleuren worden helderder en intenser, de kaart begint te glimmen. Zorg er alleen voor dat je ook weer niet té hard over de was wrijft, als je het te hard doet dan kun je de was van de kaart enigszins eraf wrijven. Dus wrijf hem stevig op (snel heen en weer bewegen) zonder echt heel hard kracht te zetten).

Mocht je hierna tóch nog iets willen veranderen, dan kan dat. Als je er met je schilderijzer overheen gaat dan smelt de was weer en verandert de kaart opnieuw. Als je weer tevreden bent poets je de kaart weer op. Het gedeelte wat weer warm is geworden, waar je weer met je ijzertje overheen bent gegaan wordt weer dof. Daarom moet je altijd nadat je iets verandert hebt de kaart weer even opnieuw opwrijven.
Als je een kaart wilt versturen, of je wilt hem bewaren is het het beste om deze te vernissen. Hiervoor hebben wij een speciale sealer/vernis. Deze breng je met een kwast op, zodat de kaart kras- en stofvrij is.
Nu is je kaart klaar en kun je ervan genieten!

 


En dan...


Uiteraard is dit nog maar de basis van wat je allemaal met encaustic art kunt doen.
Als je net begint met encaustic art kun je oefenen met bovenstaande "technieken" en ideeën en op die manier abstracte tekeningen maken. Maar als je dit onder de knie hebt kun je steeds een stapje verder. Je kunt op een eenvoudige manier overstappen op figuratief werk, zoals landschapjes. Ook hiermee kun je van heel eenvoudig naar steeds groter en complexer toewerken. Of probeer eens fantasy tekeningen te maken.
Maar naast het schilderijzertje kun je ook werken met andere materialen zoals bijvoorbeeld de styler of een scraper. Of werk een keer op linnen, of gekleurd encaustic papier.
Kortom, bovenstaande uitleg is alleen nog maar de start van alles wat met encaustic art mogelijk is.
Benieuwd hoe je vanaf hier verder kunt? Kijk dan snel op onze techniekenpagina!